شکستگی ترقوه یا شکستگی استخوان ترقوه یکی از شایعترین آسیبهای اسکلتی در ناحیه شانه است که میتواند در اثر ضربه، زمینخوردن یا تصادف ایجاد شود. این نوع شکستگی اگرچه در بسیاری از موارد قابل درمان است، اما در صورت بیتوجهی یا درمان نادرست میتواند باعث درد مزمن، کاهش عملکرد شانه و محدودیت حرکتی طولانیمدت شود. آشنایی با علائم، روشهای تشخیص و درمان شکستگی ترقوه نقش مهمی در بهبود کامل و جلوگیری از عوارض دارد.
شکستگی ترقوه چیست و چرا درمان بهموقع آن اهمیت دارد؟
استخوان ترقوه یکی از اجزای اصلی کمربند شانهای است که بازو را به تنه متصل میکند و نقش مهمی در پایداری و حرکت شانه دارد. شکستگی ترقوه زمانی اتفاق میافتد که این استخوان در اثر نیروی مستقیم یا غیرمستقیم دچار ترک یا شکست کامل شود. در چنین شرایطی، انتخاب رویکرد صحیح برای درمان کتف و شانه درد اهمیت بالایی دارد، زیرا درمان ناقص یا تأخیری میتواند منجر به کاهش دامنه حرکتی، درد مزمن و اختلال در عملکرد شانه شود.
درمان بهموقع این آسیب اهمیت زیادی دارد، زیرا تأخیر در درمان میتواند باعث جوش نخوردن استخوان یا ترمیم نادرست آن شود. این موضوع نهتنها درد بیمار را طولانی میکند، بلکه ممکن است عملکرد طبیعی شانه را برای همیشه تحت تأثیر قرار دهد.
علل و علائم شکستگی استخوان ترقوه
شکستگی استخوان ترقوه معمولاً با علائم مشخصی همراه است، اما شدت این علائم بسته به نوع و محل شکستگی میتواند متفاوت باشد. شناخت علتها و نشانهها به بیمار کمک میکند تا در زمان مناسب به پزشک مراجعه کند.
علل شایع شکستگی ترقوه
شایعترین علت شکستگی ترقوه، زمینخوردن روی شانه یا دست باز است. همچنین تصادفات رانندگی، آسیبهای ورزشی بهویژه در ورزشهای تماسی و در نوزادان فشار حین زایمان میتوانند منجر به شکستگی استخوان ترقوه شوند.
علائم رایج شکستگی ترقوه
درد شدید در ناحیه شانه، تورم، کبودی، محدودیت حرکت بازو و حساسیت به لمس از علائم شایع شکستگی ترقوه هستند. در برخی موارد، بیمار احساس میکند شانه شکل طبیعی خود را از دست داده است.
علائم هشداردهنده و خطرناک
بیحسی دست، ضعف شدید بازو، درد غیرقابل تحمل یا بیرونزدگی استخوان از زیر پوست از علائم هشداردهندهای هستند که نیاز به مراجعه فوری پزشکی دارند.
- انواع شکستگی ترقوه
شکستگی ترقوه از نظر محل آسیب به چند نوع تقسیم میشود. شناخت نوع شکستگی به پزشک کمک میکند تا بهترین روش درمان را انتخاب کند. - شکستگی میانی ترقوه
این نوع شایعترین نوع شکستگی ترقوه است و معمولاً در بخش وسط استخوان رخ میدهد. اغلب موارد با درمان غیرجراحی بهبود مییابد. - شکستگی انتهایی نزدیک شانه
این شکستگی در نزدیکی مفصل شانه ایجاد میشود و ممکن است باعث ناپایداری شانه شود. - شکستگی نزدیک جناغ
این نوع کمتر شایع است و در محل اتصال ترقوه به جناغ رخ میدهد و نیاز به بررسی دقیقتری دارد.
تشخیص شکستگی ترقوه چگونه انجام میشود؟
تشخیص صحیح شکستگی استخوان ترقوه اولین و مهمترین گام در درمان موفق آن است. پزشک با ترکیب معاینه بالینی و روشهای تصویربرداری به تشخیص دقیق میرسد.
- معاینه بالینی
در معاینه بالینی، پزشک ناحیه شانه را از نظر درد، تورم، تغییر شکل و دامنه حرکتی بررسی میکند. - تصویربرداری پزشکی
رادیوگرافی ساده (X-ray) اصلیترین روش تشخیص شکستگی ترقوه است. در موارد پیچیده یا مشکوک، ممکن است سیتیاسکن درخواست شود.
روشهای درمان شکستگی ترقوه
انتخاب روش درمان شکستگی ترقوه به نوع شکستگی، میزان جابهجایی استخوان و شرایط بیمار بستگی دارد. هدف درمان، ترمیم صحیح استخوان و بازگرداندن عملکرد طبیعی شانه است.
درمان غیرجراحی شکستگی ترقوه
در بسیاری از موارد، بهویژه در شکستگیهای بدون جابهجایی، استفاده از اسلینگ و محدود کردن حرکت شانه کافی است. این روش به استخوان اجازه میدهد بهطور طبیعی جوش بخورد. با این حال، در مراحل بعدی درمان و بهمنظور کاهش درد، کنترل التهاب و تسریع بازگشت عملکرد شانه، استفاده از فیزیوتراپی با لیزر پرتوان میتواند نقش مکمل مؤثری داشته باشد و روند بهبودی را کوتاهتر کند.
درمان جراحی شکستگی ترقوه
در شکستگیهای شدید، جابهجا شده یا همراه با آسیب عصبی، جراحی توصیه میشود. در این روش استخوان با پلیت یا پیچ تثبیت میشود.
فیزیوتراپی و توانبخشی پس از شکستگی ترقوه
پس از تثبیت شکستگی، فیزیوتراپی نقش مهمی در بازیابی قدرت عضلات و دامنه حرکتی شانه دارد.
مدتی زمانی جوش خوردن استخوان ترقوه و عوامل مؤثر بر آن
مدت زمان بهبودی شکستگی ترقوه به سن بیمار، شدت شکستگی و رعایت مراقبتهای درمانی بستگی دارد.
مدت ترمیم در کودکان و نوجوانان
در کودکان و نوجوانان، جوش خوردن استخوان ترقوه معمولاً سریعتر بوده و بین ۳ تا ۶ هفته طول میکشد.
مدت زمان جوش خوردن استخوان ترقوه در بزرگسالان
در بزرگسالان، این زمان معمولاً بین ۶ تا ۱۲ هفته است و ممکن است در برخی افراد طولانیتر شود.
عوارض درمان نکردن یا درمان نادرست شکستگی ترقوه
بیتوجهی به درمان مناسب شکستگی ترقوه میتواند عوارض جدی و ماندگاری ایجاد کند که کیفیت زندگی بیمار را کاهش میدهد.
جوش نخوردن یا بدجوش خوردن استخوان
در این حالت، استخوان بهدرستی ترمیم نمیشود و ممکن است نیاز به جراحی مجدد باشد.
محدودیت حرکتی و درد مزمن شانه
این عارضه میتواند باعث کاهش قدرت شانه و درد دائمی شود.
مراقبتهای بعد از شکستگی ترقوه
رعایت مراقبتهای پس از درمان نقش مهمی در تسریع روند بهبودی و پیشگیری از عوارض دارد.
نحوه خوابیدن بعد از شکستگی ترقوه
خوابیدن به پشت یا روی سمت سالم بدن بهترین حالت برای کاهش فشار روی شانه آسیبدیده است.
تغذیه مناسب برای جوش خوردن استخوان ترقوه
مصرف کافی پروتئین، کلسیم و ویتامین D به ترمیم بهتر استخوان کمک میکند.
همین حالا مشاوره رایگان بگیر و قدم اول درمانت رو بردار
چه زمانی برای شکستگی ترقوه باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت درد شدید، تورم قابل توجه، محدودیت حرکتی یا عدم بهبود علائم، مراجعه به پزشک ضروری است. بررسی تخصصی توسط پزشکانی مانند دکتر آرش مجدزاده میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کرده و روند درمان را بهینه کند.
سوالات متداول درباره شکستگی ترقوه
- آیا شکستگی ترقوه همیشه نیاز به جراحی دارد؟
خیر، بسیاری از موارد با درمان غیرجراحی بهبود مییابند. - مدت زمان بهبودی شکستگی استخوان ترقوه چقدر است؟
در بزرگسالان معمولاً ۶ تا ۱۲ هفته طول میکشد. - آیا شکستگی ترقوه خطرناک است؟
در صورت درمان مناسب معمولاً خطرناک نیست، اما بیتوجهی میتواند عوارض ایجاد کند. - چه زمانی میتوان بعد از شکستگی ترقوه ورزش را شروع کرد؟
بازگشت به ورزش باید فقط با نظر پزشک انجام شود.
